Theater op je hoofd (4)

Tot we weer keihard mogen meezingen op een concert
of kunnen dansen op een festival, is er een geheel
coronaproof optie om thuis te genieten van een nieuwe
vorm van theater. Koptelefoon op, druk op play
en luister eens naar een verhalende podcast. Na een
aflevering wil je meer. En meer. En meer…

1. L magazine l 
WAAR TE BEGINNEN?
Wie nieuw is in
podcastland en
niet weet waar
te beginnen,
kan bijvoorbeeld
eens starten
met Vink - De
podcastgids van
Nederland. Dit
is een wekelijkse
serie waarin
Mischa Blok
(Radio 1-presen-
tator), Vincent
Bijlo (radiorecen-
sent) en colum-
nist en Volks-
krantrecensent
Stan Putman
elke zaterdag
nieuwe podcasts
bespreken en
tips geven.
Podcastkenner
Marion Oskamp
tipt De plantage
van onze voorou-
ders (VPRO,
2020). In novem-
ber won radio-
maker Maartje
Duin de Podcast
Award voor beste
Nederlandse
podcast 2020. In
de serie duikt ze
samen met
Peggy Bouva in
het verleden van
hun families. De
Bouva’s werkten
als slaaf op de
Surinaamse
plantage waar
Maartjes betbet-
overgrootmoe-
der mede-aan-
deelhouder was.
Een zeer actueel
thema waarbij de
rol van Nederlan-
ders in het
slavernijverleden
door Duin heel
persoonlijk
belicht wordt.
En tot slot:
luister zeker ook
naar de podcasts
van Audiocollec-
tief Schik, van de
Belgische makers
Nele Eeckhout en
Siona Houthuys
en de Nederland-
se Mirke Kist.
Zij maakten
prachtige series
gebaseerd op
waargebeurde
verhalen zoals
Bob (2017); een
verhaal over de
84-jarige Elisa
die dementeren-
de is, maar vol
liefde over Bob
spreekt. Haar
kinderen hebben
zijn naam nog
nooit gehoord,
wie is deze Bob?
Of El Tarangu uit
2019: in 2003
krijgt de Vlaamse
wielerheld Lucien
van Impe een
vreemd telefoon-
tje. Zijn oude
rivaal José
Manuel Fuente
is in België en
wil met hem
afspreken. Er is
één probleem:
wielrenner
Fuente is officieel
al zeven jaar
dood. Of luister
naar hun serie
over Laura H.,
het kalifaat-
meisje uit
Zoetermeer.
Onderzoek uit 2019 blijkt dat vijf miljoen Nederlanders 
naar podcasts luisteren. Dat is weinig vergeleken met 
de VS waar men in ontwikkeling vele jaren voorloopt op
Nederland. Alleen al topseries zoals Serial (2014) en 
S­Town (2017) zijn per stuk tientallen miljoenen keren 
beluisterd. Oskamp: „Podcast opent daarmee de deur 
naar een hele nieuwe manier om waargebeurde, 
journalistieke verhalen te vertellen”, meent ze.
Echte mensen
Wat mij ­ als nieuwe luisteraar ­ bevalt, is dat podcast 
een traag medium is. Niks geen snelle clicks, swipe hier, 
scroll daar, duimpje zus of opgepoetste hashtag #living­
thegoodlife. 
Integendeel. In een verhalende podcast staan echte 
mensen centraal. Hun verhaal wordt in deskundige 
handen als een ui laag voor laag afgepeld tot een 
ontknoping, uitgesmeerd over soms wel tien afleve­
ringen van circa veertig minuten tot een uur. En dat 
staat of valt met een goede verteller die de luisteraar 
als het ware in een een­op­eengesprek meeneemt op 
zijn of haar queeste.
Dat de podcast steeds populairder wordt, is ook terug 
zien in het aantal luisteraars dat stemde voor de begin 
november uitgereikte Dutch Podcast Awards, een 
initiatief van BNR Nieuwsradio. Ruim 27.000 mensen 
nomineerden dit najaar hun favoriete podcast, waar­
mee het aantal stemmen vier keer zo hoog ligt als in 
2019, toen 6000 nominaties uitgebracht werden.
De Podcast Awards die dit jaar voor de derde keer 
uitgereikt werden, kent maar liefst tien verschillende 
categorieën – van zakelijk, media & opinie, sport, beste 
host tot de verhalende podcast. 
In die laatste categorie was ook De gijzeling van Glad­
beck (2020) van BNNVara genomineerd. Een podcast­
serie van jeugdvrienden Roel Gootzen en Marcel van 
Roosmalen die inmiddels ruim 269.000 keer beluisterd 
is. Journalist Van Roosmalen is vooral bekend vanwege 
zijn (radio)columns en zijn bijdrage aan de prijswinnen­
de podcast De krokante leesmap. Gootzen is geschiede­
nisdocent op het Pax Christi College in Nijmegen en 
geboren en getogen in Sint Odiliënberg. Tijdens zijn 
Limburgse jaren zat Gootzen als eind­
examenkandidaat in 1988 vanaf 16
augustus twee dagen aan buis gekluis­
terd toen de Duitse zenders live verslag 
deden van de gijzeling van Gladbeck. 
Een voor die tijd ongekend mediacircus 
waarbij journalisten, fotografen en 
cameramensen bankovervallers Dieter 
Degowski en Hans­Jürgen Rösner in hun 
kielzog volgden tijdens en na de overval 
op de Deutsche Bank in Gladbeck. 
Degowski en Rösner namen een aantal 
mensen in gijzeling met wie ze twee 
dagen lang in een gekaapte lijnbus
dwars door Duitsland reden en zelfs 
even Nederland aandeden. Uiteindelijk 
werden ze – na veel geblunder van de 
Duitse politie én onthutsende media­in­
menging – gepakt. Met drie slachtoffers 
als droevig resultaat.
Roadtrip
De gebeurtenis maakte een onuitwis­
bare indruk op Gootzen die met zijn 
enthousiasme vriend Van Roosmalen 
aansteekt tijdens een etentje. Het 
tweetal besluit afgelopen winter om de 
rit, die de bankovervallers in 1988 
maakte, zelf te ervaren tijdens een 
vierdaagse roadtrip. Onderweg spreken 
q
Een goede
verhalende podcast
staat of valt met een
secure feitencheck.